Việc siết chặt các quy trình kiểm tra tuân thủ và chính sách thuế quan gần đây tại thị trường Mỹ và EU đã tạo ra một làn sóng thách thức mới cho các nhà xuất khẩu Trung Quốc. Những diễn biến đáng chú ý bao gồm việc mở rộng chương trình thử nghiệm Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của EU và khả năng gia hạn thuế quan theo Điều 301 của Mỹ, khiến nhiều doanh nghiệp thương mại nước ngoài vừa và nhỏ rơi vào tình trạng "lo lắng về việc tuân thủ".
Việc mở rộng CBAM làm tăng chi phí xuất khẩu hàng hóa sản xuất.
EU bước vào giai đoạn chuyển tiếp CBAM vào tháng 10 năm 2023, ban đầu nhắm mục tiêu vào các ngành công nghiệp như thép, nhôm và xi măng. Từ năm 2024, phạm vi đã dần được mở rộng để bao gồm các sản phẩm hạ nguồn như điện và nhựa. Điều này có nghĩa là các nhà sản xuất xuất khẩu sang EU không chỉ phải tính toán lượng khí thải carbon của sản phẩm mà còn phải chịu thêm chi phí báo cáo carbon. Một số công ty báo cáo rằng việc tính toán carbon làm tăng thêm khoảng 3-5% cho mỗi đơn hàng, một gánh nặng đáng kể đối với các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất nhỏ lẻ, đa chủng loại.
Chính sách thuế quan không chắc chắn của Mỹ làm tăng rủi ro cho xuất khẩu hàng tiêu dùng.
Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) hiện đang xem xét liệu có nên gia hạn thuế quan theo Điều 301 đối với hàng hóa Trung Quốc, bao gồm các mặt hàng tiêu dùng như điện tử, nội thất và dệt may hay không. Mặc dù chưa có quyết định cuối cùng nào được công bố, nhưng sự không chắc chắn về thuế quan trong ngắn hạn đã khiến một số người mua Mỹ trì hoãn đơn đặt hàng hoặc yêu cầu các nhà cung cấp Trung Quốc chia sẻ chi phí thuế quan tiềm năng. Một nhà xuất khẩu nhận xét: “Khách hàng bắt đầu yêu cầu hai phương án giá: có và không có thuế quan. Rõ ràng là các cuộc đàm phán đang kéo dài hơn.”
Các thị trường mới nổi cũng áp dụng các rào cản thương mại tương tự.
Chịu ảnh hưởng từ các chính sách của EU và Mỹ, các thị trường mới nổi như Mexico và Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang thắt chặt kiểm tra nguồn gốc xuất xứ và tiêu chuẩn môi trường đối với hàng nhập khẩu. Mexico gần đây đã tăng cường điều tra chống bán phá giá đối với hàng nhập khẩu từ châu Á, đặc biệt nhắm vào thép và gốm sứ. Thổ Nhĩ Kỳ dự định triển khai hệ thống nhãn mác “khai báo xanh” kiểu EU trong năm nay. Những thay đổi này đang buộc một số nhà xuất khẩu phải cấu hình lại chuỗi cung ứng hoặc chuyển một phần năng lực sản xuất sang Đông Nam Á hoặc Đông Âu.
Chiến lược ứng phó: Xây dựng năng lực tuân thủ như một lợi thế cạnh tranh cốt lõi
Trước những rào cản thương mại toàn cầu ngày càng gia tăng, các nhà xuất khẩu cần tăng cường ba lĩnh vực chính:
- Quản lý dữ liệu carbon – Thiết lập hệ thống theo dõi lượng khí thải carbon của sản phẩm và theo đuổi các chứng nhận xanh được quốc tế công nhận (ví dụ: EPD).
- Đa dạng hóa chuỗi cung ứng – Đánh giá tính khả thi của việc thiết lập kho hàng ở nước ngoài hoặc hợp tác sản xuất tại các khu vực như Đông Nam Á hoặc Mexico để giảm thiểu rủi ro thị trường đơn lẻ.
- Nâng cao nhận thức về lập kế hoạch thuế quan – Tận dụng các quy tắc xuất xứ theo các hiệp định thương mại tự do (ví dụ: RCEP) và tối ưu hóa các chiến lược phân loại và định giá hàng hóa.
Phần kết luận
Môi trường thương mại quốc tế đang chuyển từ “cạnh tranh về giá cả” sang “cạnh tranh về tuân thủ quy định”. Chỉ bằng cách chủ động thích ứng với những thay đổi về quy định, các công ty mới có thể duy trì vị thế của mình trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Các xu hướng chính sách sẽ vẫn là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến các đơn đặt hàng xuất khẩu trong sáu tháng tới.
Thời gian đăng bài: 23/01/2026